محرکه‌های تأثیرگذار در پایدارسازی مشاغل خانگی روستایی حاصل از تسهیلات حمایتی در استان گلستان

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر اکوسیستم‌های کارآفرینی، استانداری گلستان، گلستان، ایران.

2 پژوهشگر کارآفرینی زنان و هنرآموز آموزش و پرورش استان گلستان، ایران.

3 گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران.

4 گروه مدیریت دولتی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

5 گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران.

10.22069/jead.2026.23715.1912

چکیده

پایداری مشاغل خانگی روستایی به‌عنوان یکی از راهبردهای مؤثر در کاهش فقر، توانمندسازی اقتصادی خانوارها و جلوگیری از مهاجرت روستایی، نیازمند شناسایی دقیق محرکه‌های مؤثر در بهره‌برداری از تسهیلات حمایتی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی محرکه‌های مؤثر در پایدارسازی مشاغل خانگی روستایی حاصل از تسهیلات حمایتی در استان گلستان انجام شده است. این تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر رویکرد آینده‌پژوهی است. جامعه آماری شامل دو گروه اصلی کارشناسان حوزه کسب‌وکار و کارآفرینی و همچنین صاحبان مشاغل خانگی روستایی دریافت‌کننده تسهیلات حمایتی بوده که از میان آن‌ها ۵۰ نفر به‌صورت هدفمند و بر اساس معیارهای تخصصی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخت، مبتنی بر ۲۰ شاخص نهایی استخراج‌شده از روش دلفی گردآوری شد. پرسشنامه به‌صورت ماتریسی طراحی گردید و امتیازدهی بین صفر تا سه انجام شد. داده‌های حاصل در نرم‌افزار Excel ثبت و تحلیل ساختاری روابط میان شاخص‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزار MICMAC صورت گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که در فرآیند پایدارسازی مشاغل خانگی روستایی، سه عامل درون‌روستایی شامل «دسترسی آسان به صندوق‌های خرد محلی» و «انعطاف در بازپرداخت اقساط متناسب با درآمد فصلی» هر یک با امتیاز 586، بیشترین تأثیر مستقیم را داشته‌اند. در بخش برون‌روستایی نیز، «تسهیل فرآیند دریافت تسهیلات بانکی» با امتیاز 544، و «تخصیص اعتبارات هدفمند» و «ایجاد مراکز تجمیعی برای ارسال محصولات» با امتیاز 527، به‌عنوان مؤثرترین محرکه‌ها شناسایی شدند. با توجه به نتایج پژوهش، تقویت نهادهای مالی بومی و طراحی الگوهای بازپرداخت متناسب با درآمد فصلی، همراه با توسعه زیرساخت‌های بازاریابی، از الزامات کلیدی پایداری مشاغل خانگی روستایی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Key Drivers of Sustainability in Rural Home-Based Businesses Supported by Financial Assistance in Golestan Province

نویسندگان [English]

  • Mohammadreza Shahraki 1
  • Masoumeh Amiri 2
  • Zahra Sonboli 3
  • Hossein Arjouni 4
  • Elahe Yazdi 5
1 Researcher in Entrepreneurial Ecosystems, Golestan Governorate, Golestan, Iran.
2 Women's entrepreneurship researcher and art student in education in Golestan Province,, Iran.
3 Department of Geography and Rural Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
4 Department Of Public Administration, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran.
5 Department of Business Management, University of Science and Arts, Yazd, Iran.
چکیده [English]

The sustainability of rural home-based businesses is recognized as an effective strategy for poverty alleviation, economic empowerment of households, and prevention of rural migration. Achieving this sustainability requires precise identification of key drivers influencing the utilization of support facilities. This study aims to identify the critical factors contributing to the stabilization of rural home-based businesses supported by financial aid in Golestan Province. Employing a descriptive-analytical method and a futures studies approach, the research targeted two main groups: business and entrepreneurship experts, and rural home-based business owners who had received support. A total of 50 participants were selected purposefully based on professional criteria. Data collection was conducted using a researcher-developed questionnaire, derived from 20 final indicators identified through the Delphi method. The matrix-based questionnaire assessed interrelations among indicators using a scoring scale from zero to three. Data were recorded in Excel and analyzed structurally using MICMAC software. Findings revealed that three internal factors—“easy access to local microfinance funds,” “flexible repayment plans aligned with seasonal income,” and “role modeling of successful villagers” each with a score of 586, had the highest direct impact. Among external factors, “facilitating access to bank loans” (score: 544), “targeted allocation of credits,” and “establishment of collective product dispatch centers” (score: 527) were identified as the most influential. Based on these results, strengthening local financial institutions, designing seasonal repayment models, and developing marketing and cultural infrastructure are essential for the long-term sustainability of rural home-based businesses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Home-based businesses
  • Sustainability
  • Empowerment
  • Rural development
مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار کشاورزی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 اردیبهشت 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار