دانشگاه کارآفرین و نقش آن در پیشبرد و تحقق اقتصاد مقاومتی در شرایط تحریم

نوع مقاله : علمی-مروری

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت و کارآفرینی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد کارآفرینی گرایش سازمانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی

چکیده

کشور ایران که سیاست اقتصاد مقاومتی را انتخاب نموده مکلف به نوآوری و کارآفرینی در عرصه‌های جدید اقتصادی است، و برای تحقق اقتصاد مقاومتی آمادگی نهادهای اقتصادی و تعامل و همکاری میان دولت و مردم ضروری است. دانشگاه کارآفرین می‌تواند به عنوان کانون اصلی تربیت نیروی انسانی متخصص و آموزش دیده، با برخورداری از ایده‌ها و اندیشه‌های نو، هر لحظه در شریان‌های حیاتی جامعه که حرکت رو به رشدی دارند، نیروی نوینی را تزریق کند و جامعه نیز با به کار بستن ایده‌های نوظهور دانشگاهیان می‌تواند اندیشه توسعه را محقق سازد. از آنجایی که عموما استراتژی‌های دانشگاهی وارد سازمان‌های تصمیم‌گیر و سپس وارد نهادهای اجرایی می‌شوند، بهترین مکان برای پرداختن و تئوریزه کردن ایده‌ها دانشگاه‌ها هستند. مطالعه حاضر، از مرور ادبیاتی گسترده در متون موجود و کارهای علمی انجام شده در حوزه دانشگاه کارآفرین و اقتصاد مقاومتی استخراج شده است. این پژوهش به بررسی وضعیت و ویژگی‌های دانشگاه کارآفرین در کشور و میزان تاثیر و نقش آنها در تحقق و پیشبرد اقتصاد مقاومتی پرداخته است. همچنین تلاش شده تا در جهت مرتفع نمودن خلاء پژوهشی یعنی عدم تمرکز بر دانشگاه‌های نسل سوم و جایگاه آنها در اقتصاد مقاومتی قدم‌های موثری برداشته شود. در نهایت پیشنهادهایی در راستای هموار کردن مسیر برای تحقق اقتصاد مقاومتی ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


باقری‌نژاد، ج. 1390. دانشگاه کارآفرین زمینه ساز اشتغا‌لزایی، تکنولوژی و رفاه. فصلنامه برنامه‌ریزی، رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 2، شماره 6، صص98-68.
بهزادی، ن. رضوی، م. حسینی، ر. 1392. طراحی الگوی مفهوم دانشگاه کارآفرین با رویکرد کارآفرینی سازمانی. توسعه کارآفرینی، شماره 4، دوره 7، صص713-692.
بهبودی، د. امیری، ب. 1389. رابطه بلند مدت اقتصاد دانش بنیان و رشد اقتصادی در ایران. فصلنامه سیست علم و فناوری، دوره 2، شماره 4، بهار و تابستان 1389، صص23-32.
بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با دانشجویان، 16/5/91.
جهرمی، ا. 1394. اکوسیستم کارآفرینی دانشگاه پایه. سیاست نامه علم و فناوری، دوره 5، شمار 3، پاییز 1394، صص 82-75.
حاتمی، ع. خدایاری، ن. عباسیان‌راد، خ. 1395. دانشگاه کارآفرین ضرورت اقتصاد مقاومتی. همایش ملی نظام آموزش عالی و اقتصاد مقاومتی، تهران.
حق شناس، ا. همکاران. 1386. الگوی کارآفرینی سازمانی در بخش دولتی ایران. فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال دوم، شماره 8، صص73-31.
درخشان، م. 1393. تبیین ابعاد کلی سیاست‌های اقتصاد مقاومتی. موسسه علمی- فرهنگی سدید، چهارمین جلسه از سری نشست‌های اقتصاد اسلامی، 15 آذر.
رادمنش، ع. طباطبائیان، ح. فراهانی، س. 1395. دانشگاه کارآفرین و نقش آن در تحقق اقتصاد دانش بنیان. کنگره آموزش عالی ایران، انجمن ملی آموزش ایران، دوره 1.
رنجبر اردکانی، ص. 1396. ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﺤﻘﻖ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻘﺎوﻣﺘﯽ در ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻠﺎﻣﯽ اﯾﺮان. فصلنامه رهیافت، سال 11، شماره39، صص160-141.
صادقی، ف. مهارتی، ی. خوراکیان، ع. 1397. بررسی عوامل تأثیرگذار بر آمادگی دانشگاه‌ها برای تبدیل شدن به دانشگاهی با ویژگی‌های کارآفرینانه (مورد مطالعه: دانشگاه فردوسی مشهد). فصلنامه رشد و فناوری، سال چهاردهم، شماره 55، صص 53-43.
12. صمدی میارکلائی، ح. آقاجانی، ح. صمدی میارکلائی، ح. 1393. ارزیابی شاخص‌های دانشگاه کارآفرین در دانشگاه مازندران  بر اساس روش فازی. توسعۀ کارآفرینی، دوره 7، شماره 3، صص388-369.
13. عموزاده، ج. فلاح، و. صفاریان، س. 1397. ارائه مدل تأثیر آموزش دانشگاه  (با تأکید بر دانشگاه علوم دریایی) بر اقتصاد مقاومتی به واسطه نقش زیرساخت‌های فرهنگی، منابع انسانی، سیاسی- اجتماعی و اقتصادی. فصلنامه علمی پژوهشی آموزی علوم دریایی، تابستان 96، شماره9، صص 17-33.
14. عموزاده، ج. فلاح، و. صفاریان، س. 1397. داﻧﺸﮕﺎه و اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻘﺎوﻣﺘﯽ: ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ داﻧﺸﮕﺎه‌ها ﺑﺮ ﺗﺤﻘﻖ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻘﺎوﻣﺘﯽ ﺑﺎ ﻣﯿﺎﻧﺠﯽ‌گری زیرساخت فرهنگی. مدیریت در دانشگاه اسلامی15، سال 7، شماره 1، صص106-89.
15. فاخر، غ. بهرام‌زاده، ح. برهانی، و. 1395. ﻧﻘﺶ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽدراﻗﺘﺼﺎد ﻣﻘﺎوﻣﺘﯽ (ﻣـﻮرد ﻣﻄﺎﻟـﻌﻪ: ﺷﺮﮐﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮐﺎرآﻓـﺮﯾﻨﯽ ﮐﺸـﻮر: آذﯾـﻦ ﻓﻮرج). ﭘﻨﺠﻤﯿﻦﻫﻤﺎﯾﺶ ﻣﻠﯽ و ﭼﻬﺎرﻣﯿﻦ ﻫﻤﺎﯾﺶ ﺑﯿﻦ‌المللی، مهارت آموزی و اشتغال، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای.
فرهادی، ف. موسوی، م. خلیلی مقدم، ت. 1396. اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال. دوره 3، شماره 1، صص10-1.
فشاری، م. پورغفار، ج.1390. بررسی و تبیین الگوی اقتصادی مقاومتی در ایران. مجله اقتصادی، شماره‌‌های 5 و 6، صص 40-29.
18. فکور، ب. حاجی‌حسینی، ح. 1387. کارآفرینی دانشگاهی و تجاری سازی نتایج تحقیقات در دانشگاه‌های ایران. فصلنامه سیاست علم و فناوری، دوره1، شماره 2، صص 59-70.
19. قهرمانی، م. حاجی خواجه لو، ص. ابوچناری، ع. 1390. نقش رهبری تحولی در ارتقای دانشگاه به سازمان کارآفرین مطالعه موردی: دانشگاه شهید بهشتی. توسعه کارآفرینی، دوره 4، شماره 14، صص 204-185.
قهرمانی، م. پرداختچی، م. حسین‌زاده، ط. 1389. فرهنگ سازمانی و رابطه آن با کارآفرینی سازمانی. چشم‌انداز مدیریت دولتی، شماره 1، صص 39-25.
21. موحدی، ر. سپه‌پناه، م. 1395. بررس مدل دانشگاه کارآفرین در مراکز آموزش عالی کشاورزی. ﻧﺸﺮﯾﻪ ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ در ﮐﺸﺎورزی، جلد سوم، شماره چهارم، صص 37-17.
میرکازهی‌ریگی، ف. 1394. نقش کارآفرینی در تحقق اقتصاد مقاومتی در کشور. اولین کنفرانس مدیریت و کارآفرینی در شرایط اقتصاد مقاومتی.
معاونت طرح و برنامه. 1394. اقتصاد مقاومتی و نقش دانشگاه در تحقق آن. شماره 53.
24. محمدی سیاهبومی، ح. صالحی، ف. قربانی پاجی، ع. 1395. تحقق اقتصاد مقاومتی با استفاده از رویکرد مدیریت جهادی، مورد مطالعه: سازمان تامین اجتماعی اصفهان. فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی شماره 88، صص 113-85.
ﻣﺼﻠﯽ‌ﻧﮋاد، غ. 1384. آسیبﺷﻨﺎﺳﯽ ﺗﻮﺳﻌﮥ اﻗﺘﺼﺎدی در اﯾﺮان. ناشر قومس، تهران.
26. یداللهی فارسی، ج. زیارت، ا. خواستار، ح. 1388. ﺑﺮرﺳﻲ راﺑﻄﻪی ﺑﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ (ﻣﻮردی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ: ﺑﺎﻧﻚهای خصوصی در سطح شهر تهران). ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ، ﺳﺎل دوم، ﺷﻤﺎره پنجم، صص 80- 55.
27. یداللهی فارسی، ج. زالی، م. باقری‌فرد، م. 1390. شناسایی عوامل موثر بر توسعه کارآفرینی دانشگاهی (مطالعه موردی: دانشگاه جامع علمی- کاربردی). سیاست علم و فناوری، شماره (1)4، صص32-17.
Carree, M., and Thurik, A. 2006. The leg structure of the impact of business ownership on economic performance in OECD countries. Small business economic, 30(1): 101-110.
Etzkowitz, H., Ranga, M. and Dzisah, J. 2012. Whither the university? The novum trivium and the transition from industrial to knowledge society. Social Science Information, 51(2):143-164.
Frank, D.J., and Meyer, J.W. 2007. University expansion and the knowledge society. Theory and Society, 36: 287-31
Philpott, K., Dooley, L., O’Reilly, C., and Lupton, G. 2011. The entrepreneurial university: Examining the underlying academic tensions. Tec novation, 31: 161-170.
 Gibb, A. 2005. Towards the EntrepreneurialUniversity:Entrepreneurship Education as a Lever for Change. The National Council for Graduate Entrepreneurship (NCGE).
Ghasemi, Ali 2012. Resistance Economics Approach in Lifestyle. Tehran: Farhangian University.
Hannon, P.D. 2017. Why is the Entrepreneurial University important? Journal of innovation management, JIM, 1: 2.
Kozeracki, Carol. 1998. Institutional entrepreneurship in higher education, Kauffman Celcee, 98(5):1-4.
Simmie, J., and Martin, R. 2010. The Economic Resilience of Regions: Towards an Evolutionary Approach. Cambridge Journal of Regions, Economy and Society, Society, 3(1): 27-43.
Shane, S., and Venkataraman, S. 2000. The promise of entrepreneurship as a field of research. Academy of management review, 25(1): 217-226.