رویکرد ارزشی به کسب و کار و تولید در بخش کشاورزی: مهیاسازی برای ترویج سازوکار تأمینی زکات

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز

3 دانشجوی دکتری بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز

چکیده

فضای کسب و کار کشاورزی در معرض خطرات غیر قابل پیش‌بینی و خسارات شدید قرار دارد. سازوکارهای مختلف می‌تواند تولیدات این بخش را در مقابل مخاطرات حفظ کرده و برای کشاورزان نیز امنیت روانی و رضایت خاطر از کسب و کار خود ایجاد نماید. برای این منظور توجه به الگوهای برآمده از فرهنگ اسلامی جهت بیمه کردن جان و اموال ضرورت دارد. این پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی و با روش پیمایش به بررسی رویکرد ارزشی به کار و تولید در بخش کشاورزی و کارکرد سازوکار تأمینی زکات بر رضایت‌ شغلی و زندگی از منظر رهیافت مهیاسازی ترویج کشاورزی پرداخت. جامعه آماری، گندمکاران استان فارس بودند که با استفاده از جدول مورگان و به روش طبقه‌بندی تصادفی، 196 نفر از آن‌ها به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ بود که روایی محتوایی آن با نظر متخصصان و انجام اصلاحات لازم تأیید شد و مقدار پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ 72/0 تا 86/0 مشخص گردید. نتایج این بررسی نشان ‌داد رابطه نگرش گندمکاران نسبت به زکات با رضایت از شغل و زندگی آنان مثبت و معنی‌دار ‌است. این نگرش در مناطق "کاملاً توسعه‌یافته" و "توسعه‌یافته" بیش از "مناطق توسعه‌نیافته" و "محروم" استان است. در پایان براساس یافته‌ها، رهیافت مهیّاسازی ترویج زکات برای ارتقای رضایت از زندگی و کسب و کار گندمکاران استان فارس در چارچوب سبک زندگی اسلامی تبیین ‌شده است.

کلیدواژه‌ها


1. ایروانی، ج.، سلطانی، ع. و حسین زاده بحرینی، م. 1390 . زکات باطنی از دیدگاه فقهی . مطالعات اسلامی فقه و
.72-51:(86) اصول، 43
2. ترکمانی، ج. 1388 . بررسی اثرات بیمه محصولات کشاورزی در کاهش ریسک و نابرابری درآمد بهره برداران :
.34-17 :(1) مطالعه موردی در استان فارس. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 1
3. حسین، م. 1380 . ترویج کشاورزی در بستر فرهنگ اسلامی. ترجمه سیدمحمود حسینی و فریبا مبینی ، انتشارات
دانشگاه زنجان.
4. خبرگزاری کار ایران. 1393 . فارس مقام اول جمع آوری زکات کشور را کسب کرد. کد خب ر: 162183 ، بارگذاری
http://www.ilna.ir : 94 . قابل دسترس در /10/ 1393/02/03 ، تاریخ بازیابی 25
5. خسروانیان، ح.، شفیعی رودپشتی، م. و توکلی، م. 1392 . بررسی رابطه دینداری و عمل به باورهای دینی با رضایت
.146-127 :(1) شغلی کارکنان سازمان بهزیستی استان یزد . مدیریت اسلامی، 21
6. خلیل نژاد، م. 1390 . افزایش بهره وری و کاهش ضایعات فرآورده های کشاورزی از منظر سنت اسلامی. وزارت
http://dpe.agri-jahad.ir/portal : جهاد کشاورزی. قابل دسترس در
7. ربانی، ر. و بهشتی، ص. 1390 . بررسی تجربی رابطه دینداری و رضایت از زندگی. مجله علوم اجتماعی دانشکده
.102-79 :(1) ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، 8
8. رسولی، ر.، محمدعلیپور، ز.، عباسی، م. و سبزفروش، ن. 1392 . نقش معنویت و دینداری در کار بر مهارت های
.88-72 :(15) کارآفرینی کارکنان دانشگاه. مشاوره شغلی و سازمانی، 5
9. رضوانفر، ن. 1389 . بررسی اثرات اقتصادی زکات (گندم و جو) در توسعه روستایی، مطالعه موردی استان کردستان.
پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور.
10 . زنگی آبادی، ع. و اکبری، م. 1390 . ارزیابی و تحلیل میزان توسعه یافتگی شهرستان های استان فارس. محیط شناسی،
.122-113 :(3)37
11 . سیدجوادین، ر. 1385 . مدیریت منابع انسانی. تهران: انتشارات ترمه.
12 . شاه ولی، م. و یوسفی نژاد، م. 1382 . بررسی شناخت و نحوه به کارگیری رهیافت مهیاسازی در مدیریت سازمان های
.111-93 : منابع طبیعی. پیام مدیریت، 8
13 . شاه ولی، م.، منفرد، ن. 1380 . رهیافت مهیاسازی ترویج کشاورزی برای توسعه انسانی در قرن 21 . مجله جهاد،
.15-6 :245
14 . شیرزاد، ح. 1386 . مطالعه تطبیقی نظام های بیمه محصولات کشاورزی در کشورهای مختلف جهان. برنامه و
.114-81 : بودجه، 81
15 . عزّتی، م. و نورمحمدلو، پ. 1392 . برآورد اثر متغیرهای اقتصاد کلان بر انفاق. پژوهش ها و سیاست های اقتصادی،
.154-133 :(63)20
16 . غفاری، ه. و کریمی، ع. 1387 . هویت دینی و آموزه های اخلاقی اسلام و تأثیر آن بر رفتارهای اقتصادی در فرآیند
توسعه. همایش اقتصاد اسلامی و توسعه، دانشگاه فردوسی مشهد.
.66-55 : 17 . فجری، م. 1387 . سیمای زکات در اسلام. مبلغان، 106
18 . فرهادیان آرانی، ع. و وثوق، ب. 1390 . شناسایی و رتبه بندی عوامل مؤثر بر میزان مشارکت افراد در پرداخت
.170-141 :(2) زکات. مطالعات اقتصاد اسلامی، 3
19 . گیلک حکیم آبادی، م. 1385 . بررسی توان زکات (گندم و جو) در کاهش فقر (مطالعه موردی استان گلستان). نامه
.122-101 : مفید، 54
20 . منصورآبادی، ا. 1383 . مقایسه نگرش زنان و مردان برنجکار نسبت به کشاورزی پایدار و سازههای موثر بر نگرش
و رفتار پایداری آنان: مطالعه موردی شهرستان کازرون. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته ترویج و آموزش کشاورزی،
دانشگاه شیراز.
21 . نادری، ف. عسگری، پ. روشنی، خ. و مهری آریانی، م. 1388 . رابطه هوش معنوی و هوش هیجانی با رضایت از
.138-127 :(12) زندگی سالمندان. یافته های نو در روانشناسی، 5
22 . هادیانفرد، ح. 1384 . احساس ذهنی بهزیستی و فعالیت های مذهبی در گروهی از مسلمانان . اندیشه و رفت ار،
.232-224 :(2)11
23.Abu Bakar, N., and Abdul Rashid, H. 2010. Motivations of Paying Zakat on Income:
Evidence from Malaysia. International Journal of Economics and finance, 2(3): 76-84.
24.Abu Bakar, M.H., and Abd. Ghani, A.H. 2011. Towards Achieving the Quality of Life in the
Management of Zakat Distribution to the Rightful Recipients (The Poor and Needy).
International Journal of Business and Social Science, 2(4): 237-245.
25.Fabricatore, A., Handle, P., and Fenzel, M. 2000. Personal spirituality as a moderator
between stressors and subjective well being. Journal of Psycholog and Theology, 28(3): 221-
228.
26.Hardaker, J.B., Huirne, R., and Anderson, J.R. 2004. Coping with risk in agriculture. CAB
International. New York. 332p.
27.Koeing, H.G., Mccllough, M., and Larson, D.B. 2007. Handbook of religion and health.
NewYork: Oxford University Press.
28.Lock, J. 2000. Job satisfaction of quick service restaurant employee. Journal of Hospitality
and Tourism Research, 27: 125-136.
29.Miller, Y. 1993. Extension in queen's land: leading or following change. Proceeding: in the
Australian pacific extension Conference, October 12-14, Pp: 5-13, Queensland, Australian.
30.Muda, M., Marzuki, A., and Shaharuddin, A. 2006. Factors influencing individual
participation in zakat contribution: exploratory investigation. Seminar for Islamic Banking
and Finance, 29-30 August 2006, KualaLumpur: Faculty of Economics and Muamalat.
31.Myers, D.G., and Diener, E. 1995. Who is happy? Psychological science, 6(1):10-19.
32.Nadzri, F.A., AbdRahman R., Omar, N. 2012. Zakat and poverty alleviation: roles of zakat
institutions in Malaysia. International Journal of Arts and Commerce, 1(7): 61-72.
33.Nelson, C.H., and Loehman, E.T. 2006. Further toward a theory of agricultural insurance.
American Journal of agricultural education, 69(3): 523-531.
34.Rafiki, A., and Abdul Wahab, K. 2013. Influences of Islamic Practices on Small Firm
Performance: A Study in North Sumatera, Indonesia. Islamic Management and Business,
5(11): 64-82.
35.Rosen, C.E. 1992. Ethnic differences among impoverished rural elderly in use of religion as
a coping mechanism. Journal of Rural Community Psychology, 3(2): 27-34.